Cách tạo khóa học Online: 7 Bước từ ý tưởng đến sản phẩm hoàn chỉnh

Cách tạo khóa học online từ A - Z: 7 Bước từ ý tưởng cho đến sản phẩm hoàn chỉnh

Thị trường khóa học online tại Việt Nam trong vài năm gần đây có tốc độ phát triển không ngừng. Và có một điều thú vị đó chính là bất kì ai cũng có thể trở thành người dạy học, có thể mở lớp khóa học online nếu sở hữu một kỹ năng hoặc kinh nghiệm thực tế. Nhưng để làm khóa học online bài bản, thu hút học viên, mang lại giá trị thật thì đó lại là một câu chuyện khác.

Bản thân Web1trang từng bước mò mẫm để xây các khoá học về chuyên môn thiết kế website, tối ưu landing page. Chúng mình đã có 5 khoá online qua Zoom, 3 khoá đóng gói lại video và hàng chục webinar/workshop trong 2 năm qua. Chúng mình cũng chỉ là người trên hành trình đó nên bài viết này chia sẻ lại những bước cơ bản chúng mình đã thử và ứng dụng.

Làm khóa học online cũng giống như xây một ngôi nhà vậy. Nếu bạn xây nền móng chưa chắc thì khi lên tầng rồi mới phát hiện lỗi, lúc này việc sửa lại rất tốn công và tốn thời gian. Vì vậy Huy luôn dẫn dắt theo thứ tự: Validate → Thiết kế → Sản xuất → Ra mắt → Kéo học viên → Chăm sóc. Mỗi bước đều có lý do để làm trước và mỗi bước sẽ giúp bước sau tiết kiệm thời gian, tiền bạc và công sức.

Do đó trong bài viết này, Huy sẽ chia sẻ toàn bộ quy trình cách tạo khóa học online như thế nào một cách dễ hiểu nhất từ bước chọn chủ đề cho đến lúc ra mắt khóa học, dựa trên kinh nghiệm Huy từng hỗ trợ triển khai cho nhiều dự án. Và nội dung dưới đây phù hợp cho chuyên gia, freelancer, người kinh doanh online hoặc những ai đang muốn bắt đầu hệ thống khóa học của riêng mình.

1. Xác định chủ đề và validate ý tưởng đặt móng cho cả dự án

Bạn bắt đầu bằng một ý tưởng tuy nhiên ý tưởng đó chưa phải đã là sản phẩm cuối cùng. Do đó, trước khi bỏ công quay video hay thuê thiết kế landing, Huy khuyên bạn dành thời gian kiểm chứng xem thị trường có thực sự cần chủ đề đó không.

Vì sao cần validate trước?

Thật ra việc validate trước sẽ giúp bạn:

• Tránh tình trạng “làm xong rồi mới biết không ai mua”.

• Tiết kiệm thời gian và chi phí.

• Giúp bạn định vị đúng học viên mục tiêu và lựa chọn hình thức dạy phù hợp.

Vậy thì làm thế nào để validate đúng?

• Nhìn vào marketplace (Udemy, Unica) để xem chủ đề có cạnh tranh không.

• Lắng nghe nhóm cộng đồng (Facebook, TikTok): câu hỏi lặp lại chính là insight.

• Thử pre-sell: Làm landing mô tả lợi ích, mở bán trước nếu có đơn đặt thì chứng tỏ được rằng thị trường đang có nhu cầu.

Cách đơn giản nhất là mình hỏi chính khách hàng tiềm năng, người theo dõi mình ở các nền tảng.

2. Thiết kế chương trình học giúp xây khung để người học đi dễ dàng

Khi bạn đã có vài người quan tâm ( thông qua pre-sell hoặc feedback), lúc này hãy bắt tay vào thiết kế chương trình. Vì thiết kế cần dựa trên dữ liệu thực tế sẽ phù hợp hơn là thiết kế theo cảm tính. Nhờ đó khi bạn đã biết ai cần và họ cần gì thì nhiệm vụ của bạn là biến nhu cầu đó thành roadmap học tập. Đây cũng chính là “bản vẽ ngôi nhà”: Nếu bản vẽ tốt thì quá trình sản xuất (quay video, làm slide) sẽ nhanh và ít chỉnh sửa hơn.

Sau đây là những bước mà Huy thực hiện:

• Chia nhỏ: Module → Bài học → Outcome.

• Đặt outcome cho từng module: Mỗi module phải trả lời được câu hỏi “Học xong module này học viên làm được gì?”.

• Sắp xếp theo hành trình học: Từ dễ đến khó, từ nền tảng cho đến ứng dụng thực tiễn.

Khi bạn đã xác định module “Xây dựng nội dung” một cách cụ thể và rõ ràng thì trong bước tiếp theo (chuẩn bị nội dung và kịch bản) bạn cần tiến hành viết slide và kịch bản cho từng bài nhỏ trong module này. Nói cách khác, việc thiết kế chương trình học giúp trả lời cho câu hỏi “Giúp học viên học được gì” còn quá trình chuẩn bị nội dung sẽ trả lời cho câu hỏi “Bằng cách nào học viên đạt được điều đó?”.

3. Chuẩn bị nội dung và lên kịch bản

Sau khi bạn xác định rõ chương trình học sẽ dạy thì bước tiếp theo đó chính là chuẩn bị slide, workbook, worksheet và kịch bản video tức là mọi thứ người học có thể tiếp thu dễ dàng. Tuy nhiên trong quá trình chuẩn bị thì bạn cần lưu ý:

• Chuẩn bị outline khoá học: Chia thành nhiều chương nhỏ ⇒ Nhiều bài học nhỏ ⇒ Outcome cho từng chương hay buổi học.

• Soạn slide, Tài liệu bổ trợ (PDF, worksheet).

• Chuẩn bị kịch bản cho video (Ở mức độ đơn giản cho khoá học online không như video đăng mạng xã hội.

Tại sao cần làm kỹ ở bước này lại tiết kiệm ở bước quay?

• Nếu kịch bản rõ ràng và chi tiết thì khi quay bạn ít phải quay đi quay lại nhiều lần.

• Editor có tài liệu rõ thì tiết kiệm thời gian dựng video và cắt sửa hơn.

• Học viên cảm thấy khóa có hệ thống, không rời rạc, theo dõi dễ hiểu.

4. Quay và biên tập video

Quay video không đơn giản là bật camera và nói. Nhưng cũng không cần quá cầu kỳ. Huy luôn nhấn mạnh: Âm thanh → Ánh sáng → Hình ảnh  tức micro là đầu tư đáng tiền nhất.

Một số nguyên tắc mà mình hay áp dụng:

• Quay theo module, mỗi clip nên từ 3 - 7 phút để dễ biên tập.

• Dùng micro tốt, ánh sáng tự nhiên nếu có, phông nền gọn.

• Ghi lại “các đoạn mắc lỗi” và tách thành clip cho editor giúp tiết kiệm thời gian dựng.

• Thiết bị cần thiết: Webcam, Mic (quan trọng nhất)

Một số tips quay video chuyên nghiệp

Khi quay video để dạy khóa học online thì yếu tố quan trọng nhất là sự chuyên nghiệp và cảm giác tin cậy mà học viên nhận được. Trước tiên, bạn nên chuẩn bị một bối cảnh quay gọn gàng và tối giản. Hãy chọn một phông nền sáng màu hoặc không gian làm việc được sắp xếp sạch sẽ vì điều này giúp hình ảnh trở nên dễ chịu và không gây phân tâm. Bối cảnh nên phù hợp với chủ đề khóa học, ví dụ nếu bạn dạy marketing, kinh doanh hay thiết kế thì phong cách workstation nhẹ nhàng sẽ tạo cảm giác chỉn chu.

Ánh sáng cũng là yếu tố quyết định chất lượng video. Ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ luôn mang lại sự mềm mại và thật mắt nhất, vì vậy bạn nên ưu tiên hướng mặt ra phía nguồn sáng. Nếu quay trong phòng thiếu sáng, việc sử dụng một đèn key light đặt chếch 45 độ trước mặt sẽ tạo độ sáng đều và tránh gây tối phần khuôn mặt. Đồng thời, hạn chế ánh sáng mạnh từ phía sau để tránh hiện tượng cháy sáng hoặc bóng tối không mong muốn.

Về âm thanh, một video đẹp nhưng âm thanh kém sẽ khiến trải nghiệm học tập của học viên giảm đi rất nhiều. Bạn nên sử dụng micro rời như micro cài áo, shotgun hoặc micro USB để thu tiếng rõ ràng và hạn chế tiếng ồn. Trước khi quay chính thức, hãy thử thu 10–15 giây để kiểm tra xem âm thanh có bị nhiễu hay vang quá hay không, đồng thời đảm bảo không gian yên tĩnh bằng cách đóng cửa và tắt những thiết bị tạo tiếng gió.

Camera cũng nên được đặt ngang tầm mắt để tạo cảm giác tự nhiên và thân thiện. Đặc biệt khung hình chỉ cần đơn giản, giữ một khoảng trống nhỏ phía trên đầu và đặt mắt bạn ở khoảng một phần ba trên khung hình. Nếu cần chèn slide, có thể dịch nhẹ vị trí sang một bên để tạo bố cục cân đối. Khi quay, hãy cố định camera bằng tripod hoặc giá đỡ để tránh rung và ghi hình ở độ phân giải tối thiểu 1080p nhằm giữ chất lượng tốt.

Để bài giảng được mạch lạc, bạn nên chuẩn bị một outline ngắn gọn trước khi quay. Ghi lại khoảng ba đến năm ý chính cho mỗi đoạn sẽ giúp bạn không bị lan man và tránh quên nội dung. Có thể đặt một tờ ghi chú nhỏ gần camera để khi cần nhìn vào vẫn giữ được góc nhìn tự nhiên. Một mẹo khác là nên quay theo nguyên tắc ba lần: Lần đầu để làm quen, lần thứ hai để cải thiện rõ ràng hơn và lần thứ ba để hoàn thiện nội dung nhấn mạnh.

Trước khi bắt đầu quay toàn bộ bài giảng, bạn nên kiểm tra nhanh từng yếu tố gồm ánh sáng, âm thanh, tiêu cự và bố cục bằng một đoạn thử ngắn. Điều này giúp bạn tránh được các lỗi thường gặp như ngược sáng, tiếng rè, lệch khung hình hoặc hình bị mờ. Trong quá trình ghi hình, hãy cố gắng duy trì sự kết nối với người xem bằng cách nhìn thẳng vào ống kính ở những phần quan trọng và chuyển ánh nhìn sang slide hoặc đạo cụ khi giải thích. Cách điều tiết này giúp học viên cảm thấy được tương tác và tập trung hơn trong suốt quá trình học.

• Phần mềm quay video

Một số phần mềm quay video mà mình thấy hỗ trợ tốt cho mình khi quay video bài giảng và dễ sử dụng đó là: Camtasia, Canva, Zoom hoặc các phần mềm mà mình đang xài như Loom.

• Cắt video:

Về cắt và xử lý video nhanh, không quá phức tạp thì mình thấy Capcut, Canva rất ổn áp nhưng ở mức độ cơ bản và kèm theo những hiệu ứng đơn giản. Tuy nhiên nếu như bạn rành về edit video hoặc muốn video có các hiệu ứng đặc biệt như mình mong muốn thì nên thử dùng phần mềm Adobe Premiere.

Mặt khác, nếu việc cắt video đối với bạn là khó khăn thì tốt nhất là bạn nên tìm đến các dịch vụ, freelancer để tiết kiệm thời gian.

5. Setup landing page và nền tảng E-Learning

Mình xem landing page là “mặt tiền” cửa hàng và nền tảng E-Learning chính là “kho” và “phòng học”. Do đó, cả hai cần phải có sự phối hợp nhịp nhàng để mang lại trải nghiệm mua + học mượt mà. Cũng chính vì vậy mà việc chọn nền tảng E-Learning phải dựa trên:

• Bạn đã có audience hay chưa? Nếu chưa, marketplace sẽ giúp bạn tiếp cận nhanh chóng hơn. Nếu như bạn có website riêng thì sẽ giúp bạn giữ lợi thế về lâu dài.

• Bạn cần tính năng gì? Quản lý học viên, forum, bài kiểm tra, chứng chỉ mỗi nền tảng hỗ trợ khác nhau.

Và trong quá trình xây dựng nội dung copy writing trên Ladning page thì cần phải có sự hội tụ đủ 3W1H, tức là:

• What: Khóa dạy gì (đừng lan man).

• Why: Lợi ích thiết thực.

• Who: Ai phù hợp.

• How: Học theo hình thức nào (video, pdf, hỗ trợ).

Đồng thời khi bán trực tiếp trên Marketplace thì có thể chọn nền tảng Udemy, Unica hay bán trực tiếp trên Website Wix hoặc Wordpress.

Bạn có thể xem chi tiết hơn tại bài viết mình chia sẻ: Các nền tảng bán khóa học online tốt nhất

6. Xây kênh và kéo traffic giúp đưa người vào lớp học

Traffic là trái tim của việc bán hàng. Bạn có thể có khóa học hay nhưng nếu không có người biết tới thì mọi thứ gần như bằng 0. Như trường hợp của bạn Đỗ Quyên - Chuyên gia dạy PowerPoint và bán template online đồng thời là chủ Website TeachersGo. Quyên có thế mạnh đặc biệt: Khả năng truyền tải nội dung hấp dẫn qua hình ảnh, video và khai thác social media rất tốt.

Kết quả là traffic về website từ các kênh social của Quyên chiếm hơn 70%. Có thời điểm một video viral mang về hơn 5.000 lượt truy cập trong 3 ngày. Website Teachersgo của Quyên trở thành kênh trung tâm giúp chuyển đổi khách truy cập thành người mua hàng.

Kênh mà Quyên hay dùng đó là: TikTok + YouTube - Đây cũng là nơi Quyên làm content giúp tạo độ nhận diện và nhận thức nhu cầu đồng thời làm kênh blog SEO cho traffic bền vững đồng thời dẫn leads về Website.

Ngoài ra Huy nhận thấy để kéo traffic thì những kênh sau đây cũng cực kỳ hiệu quả:

• Email: Nuôi leads bằng freebie (ebook, checklist).

• Chạy quảng cáo: Scale nhanh khi đã có proof (test, case, feedback).

• Cộng đồng: Group Facebook/Zalo để giữ chân học viên.

Tuy nhiên để có được lượng traffic tốt thì bạn cần khéo léo sử dụng chiến lược, cụ thể:

• Dùng nội dung miễn phí để tạo trust (Ví dụ: Bạn có thể làm series 5 video ngắn trên TikTok).

• Sau đó retarget người xem bằng email hoặc quảng cáo.

• Luôn có offer (ưu đãi early-bird, bundle, chứng chỉ) để kích thích quyết định.

7. Checklist hoàn thiện và tinh chỉnh sau ra mắt đừng để “vỡ trận”

Hãy tưởng tượng bạn đang mở cửa hàng và nếu quên bật cổng thanh toán, khách vào mà không thể mua được sẽ khiến cho khách thất vọng và bỏ đi. Do đó, trước khi bấm nút “bán” khóa học online thì bạn cần tiến hành checklist toàn diện để đảm bảo mọi thứ hoạt động từ thanh toán đến support.

Sau đây Huy xin gửi đến bạn checklist các công việc trước khi tiến hành tạo khóa học online:

• [ ] Chủ đề đã được validate (pre-sell) hay chưa?

• [ ] Outline và outcomes mỗi module có rõ ràng hay không?

• [ ] Slide + Tài liệu đã bổ trợ sẵn sàng?

• [ ] Video đã dựng và upload lên nền tảng hay chưa?

• [ ] Landing page có đang hoạt động tốt và phần thanh toán đã được test ổn chưa?

• [ ] Chuỗi email (welcome, nurture, sales) đã set up sẵn sàng?

• [ ] Kịch bản marketing 7–14 ngày đầu launch đã có chưa?

• [ ] Group học viên đã có moderator / kế hoạch engagement hay chưa?

• [ ] Hệ thống feedback/CSKH sẵn sàng (FAQ, support) đã sẵn sàng?

Sau khi bạn đã checklist và tinh chỉnh liên tục thì việc sau cùng đó là:

• Lắng nghe feedback học viên để cập nhật nội dung.

• Nếu có bước học viên hay bỏ giữa chừng, cần xem lại module đó: quá khó, quá dài hay nội dung chưa rõ?

• Theo dõi số liệu: Tỉ lệ hoàn thành, tỉ lệ refund, tỉ lệ chuyển đổi landing → Dùng để tối ưu.

Thật ra cách tạo ra khóa học online là một quy trình không phải thẳng tắp 1→7 rồi dừng. Nó là một vòng lặp:

• Bạn validate → Làm → Ra mắt → Nghe feedback → Tinh chỉnh → Ra mắt lại tốt hơn.

Trong đó, mỗi vòng vòng tròn nhỏ sẽ làm cho khóa học của bạn hoàn thiện hơn, giảm tỉ lệ refund, tăng tỉ lệ hài lòng và giúp bạn xây dựng thương hiệu bền vững. Do đó, làm khóa học online không quá khó nếu như bạn đi đúng trình tự:

• Xác định chủ đề.

• Kiểm chứng nhu cầu.

• Xây outline rõ ràng.

• Chuẩn bị video bài bản.

• Setup bán hàng.

• Kéo traffic đều.

• Chăm sóc học viên tốt.

Đồng thời, chỉ khi bạn thật sự hiểu học viên và mang đến giải pháp thực tế cho họ thì khóa học của bạn không chỉ bán được mà còn có thể duy trì lâu dài. Và làm sao để bán được một khóa học online hiệu quả, toàn diện thì hôm trước Huy cũng có làm một bài chia sẻ, bạn cũng có thể đọc tham khảo thêm tại đây nhé.